[CÂU CHUYỆN ĐỜI TÔI] HÀNH TRÌNH ĐI TÌM TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH

Tác giả: Trần Bảo Trân và Đặng Trương Kim Ngân

Trang là một cô gái 17 tuổi, có dáng người nhỏ nhắn và đôi mắt lúc nào cũng ánh lên nét bối rối xen lẫn trầm tư. Nhìn bề ngoài, em giống như bao bạn cùng tuổi khác – thích vẽ, thích chơi game, thích khám phá những điều mới mẻ trên mạng. Nhưng đằng sau vẻ bình lặng ấy là cả một hành trình dài của những tổn thương, sự lạc lõng, và nỗ lực không ngừng để tìm lại chính mình. Sau biến cố gia đình, Trang chuyển lên thành phố sống cùng cô ruột – người phụ nữ làm trong ngành y, luôn dịu dàng và tận tâm. Cô chính là người đứng ra chăm sóc, nuôi nấng và lo cho Trang từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhờ tình thương và trách nhiệm của cô, Trang mới có thể tiếp tục đến trường, dù hành trình ấy chưa bao giờ dễ dàng. Việc thiếu đi sự gắn kết của cha mẹ khiến Trang trở nên nhạy cảm, dễ tổn thương và ngại tiếp xúc với người khác. Những ngày đầu đến lớp, Trang gần như không thể hòa nhập. Em quen học bằng tiếng Anh, nên khi đối diện với bài giảng, đề bài, hay câu hỏi bằng tiếng Việt, Trang cảm thấy như rơi vào “một thế giới khác”. Mỗi khi bị gọi trả lời, gương mặt em đỏ lên, nhăn nhó, căng thẳng. Có lúc vì quá sợ, em bật khóc, thậm chí có hành vi tự làm đau bản thân – như một cách để giải tỏa áp lực mà không biết diễn tả bằng lời. Từ góc nhìn của người quan sát, có thể thấy ở Trang một nỗi sợ sâu thẳm: sợ sai, sợ bị trách, sợ ánh nhìn của người khác. Em không thiếu năng lực, mà thiếu cảm giác an toàn và được thấu hiểu. Chính sự thiếu hụt về giao tiếp cảm xúc từ sớm khiến Trang gặp khó khăn trong việc điều hòa hành vi và thể hiện suy nghĩ. Nhưng cũng chính trong khoảng thời gian ấy, em gặp được những con người tử tế. Một trong số đó là cô Ngọc, giáo viên tại trung tâm, người mà Trang rất quý mến. Dù chuyên ngành của cô là Hóa học, không phải chuyên về dạy trẻ đặc thù, nhưng cô có một điều quý giá hơn – sự kiên nhẫn và cảm thông. Cô Ngọc không ép Trang phải nói hay làm theo yêu cầu, mà khuyến khích em bộc lộ cảm xúc thông qua việc vẽ, kể chuyện, và trò chuyện nhẹ nhàng. Nhờ cô, Trang dần cảm thấy an toàn hơn để mở lòng. Trang tìm thấy niềm vui và bình yên trong vẽ tranh và sáng tạo nhân vật Roblox. Mỗi nhân vật là một phần tâm hồn của em – có nhân vật buồn bã, cô độc, cũng có nhân vật mạnh mẽ và tự do. Thông qua tranh, Trang thể hiện được điều mà lời nói không thể: cảm xúc, nỗi sợ, và cả ước mơ được công nhận. Có thể nói, vẽ tranh chính là cách Trang giao tiếp với thế giới khi lời nói còn là thử thách. Ngoài giờ học, Trang thích trò chuyện với bạn bè quốc tế bằng tiếng Anh. Ở không gian đó, em tự tin hơn, nói nhiều hơn, và cảm thấy mình “là chính mình”. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy một thực tế – Trang đang “ẩn mình” trong một ngôn ngữ khác, tránh đối diện với rào cản tiếng Việt. Do vậy, nhiệm vụ của người hỗ trợ không phải là bắt em bỏ điều mình yêu thích, mà là tạo cầu nối giữa hai thế giới của Trang – để tiếng Việt dần trở nên gần gũi và thân thiện như tiếng Anh.

Hiện tại, Trang vẫn còn những lúc mất bình tĩnh. Khi lo lắng, em có thể đỏ mặt, tự đánh vào bản thân hoặc thu mình lại. Nhưng điểm khác biệt lớn là giờ đây, Trang biết nhận ra cảm xúc của mình. Khi được hỏi “Em đang cảm thấy gì?”, Trang có thể trả lời rằng “Em đang lo” hoặc “Em sợ nói sai”. Đó là một bước tiến quan trọng – vì nhận biết cảm xúc là nền tảng để điều tiết cảm xúc. Từ góc nhìn của người làm công tác xã hội, Trang là trường hợp vừa thách thức, vừa đầy hy vọng. Em có trí thông minh, óc sáng tạo và lòng kiên trì đáng quý. Trang không từ chối sự giúp đỡ, chỉ là cần thêm thời gian, sự kiên nhẫn và phương pháp phù hợp để cảm thấy an toàn khi học nói, học diễn đạt, và học cách yêu chính mình.

Khi tiếp xúc với Trang, tôi cảm nhận được ở em một nội tâm rất sâu sắc. Dưới vẻ lặng lẽ ấy là một cô gái đang cố gắng hết sức để hòa nhập, dù vẫn sợ tổn thương. Tôi tin rằng chỉ cần có sự đồng hành liên tục, sự yêu thương đúng cách từ giáo viên và gia đình, Trang sẽ vượt qua được rào cản hiện tại. Em không chỉ cần học nói – em cần được lắng nghe, được cảm nhận rằng tiếng nói của mình có giá trị. Trang đang từng ngày học cách nói bằng tiếng Việt, bằng cảm xúc, và bằng chính trái tim mình. Hành trình ấy có thể chậm, nhưng mỗi bước đi của em đều đáng trân trọng. Bởi đôi khi, chỉ cần dám cất tiếng nói, dù nhỏ bé, cũng đã là một chiến thắng thật lớn.

*Hình minh họa được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI), phác họa từ những cảm xúc trong câu chuyện "Hành trình đi tìm tiếng nói của chính mình" dưới sự định hướng ý tưởng của đội ngũ CED.